Moon watching

Star gazing near Pune @ Nisargshala

Star gazing near Pune @ Nisargshala

युरोपमध्ये १५ व्या शतकात एकदा, १६ व्या शतकात एकदा आणि सतराव्या शतकात दोनदा धुमकेतु दिसल्याच्या नोंदी एडमंड हॅले या शास्त्रज्ञाला सापडल्या. हॅले ने एकुण २४ अशा धुमकेतुंच्या सांस्कृतिक नोंदी तपासल्या व त्या २४ पैकी वरील ४ नोंदींमध्ये त्याला साम्य जाणवले.…

आकाशातील चित्तरकथा – सप्तर्षी

आकाशातील चित्तरकथा – सप्तर्षी

ज्याप्रमाणे कृत्तिका या नक्षत्राचा उपयोग दृष्टीदोष तपासण्यासाठी केला जायचा तसाच उपयोग सप्तर्षीं चा देखील केला जायचा. या तारकापुंजामध्ये जर आठ तारे दिसतील तर कसल्याही प्रकारचा दृष्टीदोष नाही, असा काहीसा हा प्रकार आहे. सध्या म्हणजे उन्हाळ्यात अगदी संध्याकाळी अगदी लवकरच उत्तर…

आकाशातील चित्तरकथा – कृत्तिका

आकाशातील चित्तरकथा – कृत्तिका

नेत्रतज्ञ हल्ली ज्या प्रमाणे प्राथमिक नेत्र चिकित्सा करतात, अगदी त्याचप्रमाणे प्राचीन काळीदेखील नेत्र चिकित्सा केली जायची. फरक फक्त एवढाच होता की हल्ली डॉक्टर्स अक्षरे आणि चिन्हे ओळखायला लावतात, तर पुर्वी आकाशातील कृत्तिका नक्षत्र रुग्णास पाहावयास लावुन, प्राथमिक नेत्र चिकित्सा केली…

मृतदेह, संधीकाळ आणि सह्याद्री

मृतदेह, संधीकाळ आणि सह्याद्री

जगदीश्वराच्या प्रासादाचे शिखर स्पष्ट दिसत होते, कारण त्याच्यामागेच सुर्य हळुहळु मावळत होता. मावळतीच्या केसरी रंगाच्या पार्श्वभुमीच्या अलीकडे, जगदीश्वराच्या कळसाची गडद आकृती इतक्या लांबुन देखील समजत होती. पुर्वेकडुन चंद्रप्रकाश हळुहळु आकाश व्यापत होता. सुर्य आणि चंद्राच्या दरम्यानचे आकाश मात्र धुकटसे झाले होते.…

ब्रम्हांडाचा पसारा किती असेल?

ब्रम्हांडाचा पसारा किती असेल?

ब्रम्हांडाचा पसारा किती असेल? काही ठोकताळे/तथ्ये सुरुवातीस – सुर्यापासुन निघालेला एक प्रकाश किरण एका सेकंदामध्ये अंदाजे ३ लाख किमी चा प्रवास करतो. ह्याच वेगाने प्रकाशकिरण एका वर्षात जितके अंतर प्रवास करेल त्यास एक प्रकाश वर्ष म्हणतात. म्हणजेच एका प्रकाश वर्षाचे…

गरुडाचे घरटे व घरट्यातील हत्ती

गरुडाचे घरटे व घरट्यातील हत्ती

  आजपर्यंत वेगवेगळ्या ऋतुंमध्ये, अनेक वेळा तोरणा किल्ला पाहण्याची संधी मिळाली. प्रत्येक ऋतुमध्ये तोरण्याचे वेगळेच रुप बघावयास मिळते. तोरणाच काय, सह्याद्रीतील प्रत्येक किल्ला ऋतुमानानुसार रुप पालटतो. या वर्षी मात्र ह्या रुप पालटण्याच्या प्रक्रियेचा साक्षीदार होण्याची संधी मला मिळाली. निसर्गशाळेच्या विविध…

अभेद्य राजगड आणि वाघरु

अभेद्य राजगड आणि वाघरु

Note – To read the same article in English about Rajgad Torna Trek please click here “राजगड किल्ल्याचे मी कसे वर्णन करु?काय त्या किल्ल्याची उंची, काय त्याचा विस्तार! जणू काही आकाशच पसरले होते. त्याचे टोक पाहून छाती दडपे. त्याच्या भाराने…