Blog

काजवे म्हणजे काय? ते चमकतात कसे? त्याचे जीवनचक्र कसे असते? काजवे खातात काय?

काजवे म्हणजे काय? ते चमकतात कसे? त्याचे जीवनचक्र कसे असते? काजवे खातात काय?

काजवे म्हणजे काय? संपुर्ण ज्ञात सृष्टीमध्ये असा एकच जीव आहे की जो स्वयं प्रकाशमान आहे. आणि तो म्हणजे काजवा. जीवशास्त्राच्या भाषेत काजव्यास Lampyridae असे म्हणतात. खर तर काजवे जगभर आढळतात. तरीही त्यांचे अब्जावधींच्या संख्येने वास्तव्य उष्णकटीबंधीय प्रदेशात असते. त्यांच्या चमकण्याचे…

मिरगाचा पाऊस – अप्लाईड खगोलशास्त्र

मिरगाचा पाऊस – अप्लाईड खगोलशास्त्र

तीन वर्षापुर्वी बांबु लागवडीच्या वेळी गावातील काही स्थानिकांशी या बाबतीत मार्गदर्शन घेण्यासाठी म्हणुन चर्चा केली. त्यावर त्यांनी एक सृष्टीचा एक अलिखित नियमच सांगितला. कोणतेही झाड, रोप लावायचे असेल तर ते मिरगात च लावायचे. मिरीग जरी कोरडा गेला तरी रोपांची लागवड…

Star gazing near Pune @ Nisargshala

Star gazing near Pune @ Nisargshala

युरोपमध्ये १५ व्या शतकात एकदा, १६ व्या शतकात एकदा आणि सतराव्या शतकात दोनदा धुमकेतु दिसल्याच्या नोंदी एडमंड हॅले या शास्त्रज्ञाला सापडल्या. हॅले ने एकुण २४ अशा धुमकेतुंच्या सांस्कृतिक नोंदी तपासल्या व त्या २४ पैकी वरील ४ नोंदींमध्ये त्याला साम्य जाणवले.…

आकाशातील चित्तरकथा – सप्तर्षी

आकाशातील चित्तरकथा – सप्तर्षी

ज्याप्रमाणे कृत्तिका या नक्षत्राचा उपयोग दृष्टीदोष तपासण्यासाठी केला जायचा तसाच उपयोग सप्तर्षीं चा देखील केला जायचा. या तारकापुंजामध्ये जर आठ तारे दिसतील तर कसल्याही प्रकारचा दृष्टीदोष नाही, असा काहीसा हा प्रकार आहे. सध्या म्हणजे उन्हाळ्यात अगदी संध्याकाळी अगदी लवकरच उत्तर…

आकाशातील चित्तरकथा – कृत्तिका

आकाशातील चित्तरकथा – कृत्तिका

नेत्रतज्ञ हल्ली ज्या प्रमाणे प्राथमिक नेत्र चिकित्सा करतात, अगदी त्याचप्रमाणे प्राचीन काळीदेखील नेत्र चिकित्सा केली जायची. फरक फक्त एवढाच होता की हल्ली डॉक्टर्स अक्षरे आणि चिन्हे ओळखायला लावतात, तर पुर्वी आकाशातील कृत्तिका नक्षत्र रुग्णास पाहावयास लावुन, प्राथमिक नेत्र चिकित्सा केली…

उल्का वर्षावाच्या निमित्ताने…

उल्का वर्षावाच्या निमित्ताने…

१३ डिसेंबरच्या रात्री १० पासुन १४ डिसेंबरच्या पहाटे ३ वाजेपर्यंत, उल्कावर्षाव होणार आणि जगभरातील कोणत्याही स्थानावरुन तो दिसणार असल्याचे संकेत शास्त्रज्ञांनी दिले होते. डिसेंबर मध्ये होणारा हा उल्कावर्षाव तसा नवीन नाही. दरवर्षी याच तारखांना हा उल्कावर्षाव होत असतो. ताशी किमान…

मृतदेह, संधीकाळ आणि सह्याद्री

मृतदेह, संधीकाळ आणि सह्याद्री

जगदीश्वराच्या प्रासादाचे शिखर स्पष्ट दिसत होते, कारण त्याच्यामागेच सुर्य हळुहळु मावळत होता. मावळतीच्या केसरी रंगाच्या पार्श्वभुमीच्या अलीकडे, जगदीश्वराच्या कळसाची गडद आकृती इतक्या लांबुन देखील समजत होती. पुर्वेकडुन चंद्रप्रकाश हळुहळु आकाश व्यापत होता. सुर्य आणि चंद्राच्या दरम्यानचे आकाश मात्र धुकटसे झाले होते.…